Europees Hof: landen mogen flitsverklikkers van Waze en Coyote verbieden
Een functie die miljoenen bestuurders vanzelfsprekend vinden, ligt nu juridisch op tafel
Het Europees Hof van Justitie heeft geoordeeld dat EU-lidstaten apps zoals Waze en Coyote mogen verbieden de locatie van bepaalde verkeers- en politiecontroles door te geven. Voor de miljoenen Europese bestuurders die dagelijks op deze meldingen vertrouwen, is het een belangrijke uitspraak, en een die kan veranderen hoe navigatie-apps werken, afhankelijk van waar je rijdt.
Wat het Hof eigenlijk besliste
De uitspraak kwam er na vragen van de Franse Conseil d'Etat, de hoogste bestuursrechter van het land, in een zaak aangespannen door Coyote System. Frankrijk staat autoriteiten al toe om geolokalisatie-rijhulpdiensten te verbieden de locatie van bepaalde controles te delen, en Coyote betwistte dat als een schending van de Europese regels inzake vrij verkeer. Het Hof van Justitie ging daar niet in mee. Het bevestigde dat een lidstaat zo'n verbod kan opleggen ter bescherming van de openbare orde en veiligheid, zelfs aan een dienst die in een ander EU-land gevestigd is, zolang de maatregel evenredig en gericht is.
Er is een belangrijke voorwaarde. Voordat een land optreedt, moet het normaal gezien de lidstaat waar de app gevestigd is vragen om zelf maatregelen te nemen, en moet het zowel die staat als de Europese Commissie van zijn plannen op de hoogte brengen, behalve in spoedeisende gevallen. Dit is dus geen EU-breed verbod. Het is een bevestiging dat individuele landen het juridische recht hebben er een in te voeren als ze de juiste procedure volgen.
Waarom het algoritme telt
Het Hof boog zich ook over een verweer waar deze apps vaak op leunen: het idee dat ze louter informatie hosten die door hun gebruikers wordt aangeleverd en er dus niet verantwoordelijk voor zijn. De rechters verwierpen dat argument in deze context. Een dienst die via een algoritme bepaalt hoe, wanneer en in welke volgorde gebruikersinformatie wordt doorgegeven, oefent controle uit over die informatie, aldus het Hof, en kan zich dus niet beroepen op de aansprakelijkheidsvrijstelling die geldt voor pure hostingplatforms. Met andere woorden, omdat Waze en Coyote de meldingen actief samenstellen en verspreiden, zijn ze er verantwoordelijk voor.
Wat het betekent voor bestuurders
Er verandert niet van de ene op de andere dag iets. De uitspraak verbiedt op zichzelf niets, ze bevestigt alleen dat lidstaten dat mogen. Frankrijk beperkt het melden van bepaalde controles al, doorgaans alcohol- en drugscontroles of politieoperaties in plaats van vaste flitspalen, en deze beslissing versterkt zijn juridische basis. De grotere vraag is of andere landen zich nu gesterkt voelen om te volgen. Als ze dat doen, kunnen de controle- en politiemeldingen die bestuurders in heel Europa als een standaard navigatiefunctie beschouwen, in sommige markten stilletjes verdwijnen en in andere blijven bestaan.
Voor de volledigheid: dezelfde uitspraak behandelde ook een aparte kwestie, en bevestigde dat lidstaten leeftijdsverificatie op pornografische websites mogen eisen. De twee zaken werden samengevoegd omdat ze dezelfde onderliggende vraag opwierpen over welke landenregels gelden voor online diensten, maar het is de helft over de verkeersmeldingen die voor bestuurders telt.
AutoNext Take
Dit is een oprecht lastige, want beide kanten hebben een punt. Bestuurders waarschuwen voor een vaste flitspaal moedigt mogelijk veiliger rijden aan precies daar waar het nodig is, maar een live alcoholcontrole of een mobiele politieoperatie melden doet het tegenovergestelde, en laat net de mensen die deze controles moeten vatten er simpelweg omheen rijden. Het Hof heeft niets verboden, het heeft elk land een instrument gegeven en de keuze gelaten hoe het te gebruiken. Verwacht een rommelig lappendeken: een navigatiefunctie die aan de ene kant van een grens prima werkt en aan de andere kant stilvalt. Voor een continent dat trots is op vrij verkeer, is dat een vreemd toepasselijke uitkomst.
