Een pin ter grootte van je duim houdt je automaat op de helling, tenzij je in de juiste volgorde parkeert
De Europese typegoedkeuring aanvaardt je versnellingsbak niet als parkeerrem, en de reden is een veerbelaste pin ter grootte van je duim.
P is geen rem. In elke automatische bak, en in de reductiekast van zowat elke elektrische auto, zit een veerbelaste pal die in een tandkrans op de uitgaande as valt en die as blokkeert. Alles tussen die pal en de weg is elastisch: de aandrijfassen, het differentieel, de homokinetische koppelingen, de flanken van je banden. Zet je op een helling in P en haal je daarna je voet van de rem, dan rolt de auto enkele centimeters, windt hij dat hele pakket op als een veer en komt hij op die pin terecht met een klap die je in de zetel voelt. Zolang de auto geparkeerd staat, blijft die spanning erop, en daarom moet je de volgende ochtend duwen om de hendel uit P te krijgen en laat de pal met een knal los. Zo stelt Europa zich een geparkeerde auto niet voor. VN-reglement 13-H, de remregel waartegen elke nieuwe auto in de EU goedgekeurd wordt, vraagt een parkeerreminrichting die de beladen auto stil houdt op een helling van 20 procent op- of afwaarts, 12 procent met een aanhangwagen, met de werkende delen vergrendeld door een zuiver mechanische inrichting en zonder bestuurder aan boord. Wat daar gemeten wordt, is de wrijvingsrem die je achterwielen klemt, en niet de pin in je bak. Die geteste rem gebruiken kost je een halve seconde en een gewoonte: stoppen, parkeerrem vast, de auto erop laten zakken, en pas dan P.
Rem vastzetten, auto laten zakken, en dan pas P
De volgorde is bepalend omdat de vergrendeling die je aanzet terwijl de auto nog kan bewegen, ook degene is die hem opvangt. Kom volledig tot stilstand met je voet op het rempedaal, zet de parkeerrem vast terwijl dat pedaal nog ingedrukt is, laat het pedaal dan traag los en laat de auto op de parkeerrem zakken over de centimeters veer- en rubberbeweging die hij nodig heeft. Pas daarna zet je de hendel in P en leg je de auto stil. De pal valt dan in een tandkrans waar niets aan trekt, en dat blijft zo tot je vertrekt. Vertrekken doe je in omgekeerde volgorde: voet op de rem, D of R kiezen, en de parkeerrem als laatste lossen, zodat de pal uit een onbelaste tand komt. Het signaal dat je het jarenlang andersom deed, kent zowat iedereen die op een helling parkeert: een schok en een klap wanneer je van het rempedaal komt, en een hendel die de volgende ochtend een duw nodig heeft.
Je auto doet de helft voor je, en in de verkeerde volgorde
Veel recente auto's zetten de elektrische parkeerrem automatisch vast zodra je P kiest, en auto's met een elektronische keuzehendel schakelen vaak zelf naar P wanneer je het contact afzet of het bestuurdersportier opent. Allebei zijn het beveiligingen tegen wegrollen, allebei zijn ze nuttig, en geen van beide beslecht de belastingsvraag, want in elk van die reeksen grijpt de pal eerst aan en volgt de wrijvingsrem daarna. Wat ze wel beslecht, ben jij: de rem vastzetten voor de hendel P ooit bereikt. Elk van die systemen aanvaardt die volgorde zonder morren. Auto Hold is nog iets anders en wordt geregeld voor een parkeerrem aangezien: het houdt de bedrijfsrem onder druk terwijl je aan een rood licht staat, het is niet mechanisch vergrendeld, en op de meeste auto's geeft het pas over aan de parkeerrem wanneer je het contact afzet. Die overdracht lees je best een keer na in je eigen instructieboekje, want ze verschilt meer van merk tot merk dan je zou denken.
Elektrische auto's hebben dezelfde pin, en enkele hebben er geen
Een elektrische auto heeft nauwelijks een versnellingsbak, alleen een reductiekast met een vaste overbrenging tussen motor en as, en de meeste fabrikanten zetten daar een klassieke parkeerpal in, bediend door een klein elektrisch actuatortje in plaats van een kabel vanaf een hendel. Enkele merken laten die mechanische pal helemaal weg en vertrouwen op de elektrische parkeerrem die de achterwielen klemt, wat meteen duidelijk maakt welke van de twee de ingenieurs als de dragende beschouwen. Hoe dan ook telt de parkeerrem op een elektrische auto zwaarder dan op alles wat je daarvoor reed, want door recuperatie komen de wrijvingsremmen amper aan bod en is het parkeermechanisme in de achterste remklauw een van de weinige dingen die ze nog laat werken. Het is net dat mechanisme, en net die verwaarlozing, waardoor je elektrische auto zijn remmen amper gebruikt, en dat is net wat ze om zeep helpt.
De pal is een grendel met een snelheidslimiet, en een manuele bak ontsnapt er niet aan
Kies je P terwijl de auto nog sneller rolt dan stapvoets, dan grijpt de pal helemaal niet aan. Hij springt met een luid en verontrustend geratel over de tanden van de krans tot de snelheid ver genoeg gezakt is om de veer hem thuis te laten duwen, meestal ergens onder 5 tot 10 km/u naargelang de bak, en dat overslaan zit er bewust in zodat per ongeluk in P schakelen bij snelheid geen wiel kan blokkeren. Wie manueel rijdt, krijgt een eigen versie van hetzelfde valse vertrouwen: de auto in eerste laten staan bergop of in achteruit bergaf is een echte reserve, maar hij houdt alleen via de compressie van de motor, en een zware auto op een steile helling draait die motor gewoon rond en rolt weg. Compressie is een reële kracht, en daar leun je op wanneer je een bergpas afdaalt zonder je remmen te koken, maar het is geen grendel. In beide gevallen is de parkeerrem het hoofdmiddel, zijn doelmatigheid wordt bij elke periodieke keuring in Europa op een rollenbank gemeten, en een achterkabel of remklauw die vastgeroest is door niet-gebruik is een courante reden om te buizen, dus hoort hij in het lijstje dat je afwerkt om in een keer door de keuring te raken.
Wat je concreet doet
Een volgorde, elke keer dat je parkeert, tot je handen het zonder jou doen.
Parkeer altijd in dezelfde volgorde: volledig stil op het rempedaal, parkeerrem vast, voet van het pedaal en de auto laten zakken, dan P, dan het contact af. Doe het ook op vlakke grond, zodat het vanzelf gaat op de helling waar het telt.
Vertrek in de omgekeerde volgorde: voet op de rem, D of R kiezen, en de parkeerrem als laatste lossen.
Neem die klap als diagnose. Schokt de auto wanneer je van het rempedaal komt, of heeft de hendel een duw nodig om uit P te raken, dan droeg de pal de auto en klopte de volgorde niet.
Draai je voorwielen op elke helling. Sta je met de neus bergaf, draai ze dan naar de boordsteen. Sta je bergop met een boordsteen, draai ze ervan weg zodat de auto achteruit tegen de steen rolt. Is er geen boordsteen, draai ze dan in beide gevallen naar de berm.
Zet de parkeerrem zelf vast, ook als je auto dat automatisch doet bij P. Die functie is een beveiliging tegen wegrollen en ze grijpt na de pal aan, niet ervoor.
Laat een auto niet achter op Auto Hold. Het houdt de bedrijfsrem onder druk, het is niet het mechanisch vergrendelde systeem waarmee je auto goedgekeurd is, en wat het doet bij het afzetten verschilt van merk tot merk.
Gebruik de parkeerrem elke keer dat je parkeert, ook in de garage. Het mechanisme in de achterste remklauw of trommel zet zich vast wanneer het nooit werkt, en dat wordt vroeg of laat een gebuisde keuring.
Let op met een kabelhandrem bij strenge vorst, zeker na een wasbeurt. Een natte kabel kan 's nachts vastvriezen, dus zet de auto dan vlak en laat een manuele bak in de versnelling staan.
Leg een wielblok op een steile helling of bij het afkoppelen van een aanhangwagen. De parkeerrem is enkel getest om een beladen auto op een helling van 20 procent te houden, en een auto met aanhangwagen op 12 procent.
Veelgestelde vragen
Zet ik de handrem vast voor of na P?
Ervoor. Stop op het rempedaal, zet de parkeerrem vast, laat de auto erop zakken en kies pas dan P. Wat je aanzet terwijl de auto nog kan bewegen, vangt de belasting op, en de parkeerrem is net het onderdeel dat daarvoor gemaakt is.
Wat gebeurt er precies als ik op een helling eerst P kies?
De auto rolt enkele centimeters wanneer je van het rempedaal komt en botst tegen de parkeerpal, een kleine veerbelaste pin in de bak. De aandrijfassen en het differentieel winden zich onder die belasting op en blijven opgewonden, en daarom moet je kracht zetten om uit P te raken en laat het met een knal los.
Houdt de parkeerpal mijn auto op zichzelf?
Meestal wel, maar het is niet het systeem waarop je auto goedgekeurd is. VN-reglement 13-H test de parkeerreminrichting op een helling van 20 procent met de werkende delen vergrendeld door een zuiver mechanische inrichting, en dat systeem is de wrijvingsrem op je achterwielen.
Mijn auto zet de elektrische parkeerrem zelf vast bij P. Is dat genoeg?
Als beveiliging tegen wegrollen is dat prima, maar de rem grijpt na de pal aan, dus draagt de pal nog altijd de belasting. Zelf eerst de rem vastzetten wordt door al die systemen aanvaard en kost niets.
Hebben elektrische auto's een parkeerpal?
De meeste wel, in de reductiekast met vaste overbrenging, bediend door een elektrisch actuatortje in plaats van een kabel. Enkele fabrikanten laten hem weg en vertrouwen volledig op de elektrische parkeerrem die de achterwielen klemt.
Is Auto Hold hetzelfde als de parkeerrem?
Nee. Auto Hold houdt de bedrijfsrem onder druk terwijl je aan een licht wacht. Het is niet mechanisch vergrendeld, en op de meeste auto's geeft het pas over aan de parkeerrem wanneer je het contact afzet.
