De lakmythe van de Mercedes Zilverpijlen werd 24 jaar later verzonnen
De W25 van 751 kg is de mooiste autosportlegende, en bijna niets ervan klopt
Elke liefhebber weet hoe de Zilverpijlen aan hun kleur kwamen. De nieuwe Mercedes-Benz W25 woog één kilo te veel, de mecaniciens schuurden 's nachts de witte lak eraf en blank aluminium bracht Manfred von Brauchitsch in juni 1934 naar de zege op de Nürburgring. Het is een perfect verhaal over technische discipline. Het wedstrijdreglement, de foto's en de boeken van de betrokkenen zelf tonen aan dat het 24 jaar later werd geschreven.
Wat Alfred Neubauer beweerde over het Eifelrennen van 1934
Alfred Neubauer, van 1926 tot 1955 rennleiter bij Mercedes, vertelde het lakverhaal voor het eerst in zijn memoires van 1958. In zijn versie woog de W25 bij de technische keuring voor het Eifelrennen van 3 juni 1934 751 kg, één kilo boven het plafond van 750 kg dat voor 1934 tot 1936 gold, gemeten zonder rijder, brandstof, olie, water of banden. Von Brauchitsch maakte een terloopse opmerking, de ploeg werkte de hele nacht door en de volgende ochtend woog de wagen precies 750 kg. Mercedes eert het verhaal nog altijd en noemt het zorgvuldig een legende: zijn Formule 1-team reed in 2019 in Hockenheim met een witte livery die tot zilver 'weggeschuurd' leek.
Het Eifelrennen van 1934 had helemaal geen gewichtslimiet van 750 kg
Het Eifelrennen werd niet volgens de 750 kg-formule verreden. De Duitse journalist Eberhard Reuß vond het officiële reglement terug tijdens het onderzoek voor zijn boek uit 2008 over de Duitse raceteams van voor de oorlog: de race had een klasse tot 1.500 cc en een vrije klasse, en de W25's reden en wonnen in die vrije klasse. Weinig wagens volgens de nieuwe regels waren al klaar, dus bleef het gewicht vrij. Reuß vond geen enkel verslag uit die tijd over nachtelijk schuurwerk en geen foto van een witte W25 dat weekend. Ook de autobiografie van Von Brauchitsch uit 1953 zwijgt erover; de scène duikt pas op in de heruitgave van 1959, een jaar na het boek van Neubauer.
Neubauers eerdere boek vertelde al een lakverhaal uit 1906
De meest veelzeggende aanwijzing komt van Neubauer zelf. Zeven jaar voor zijn memoires schreef hij een ander boek waarin hij de 750 kg-formule bespreekt, zonder één woord over het Eifelrennen. Wel vertelt hij daarin een Frans tijdschriftartikel uit 1906 na over een rijder die de lak van zijn wagen schraapte om gewicht te sparen. De anekdote was bijna dertig jaar ouder dan de W25. In 1958 had ze een nieuwe eigenaar, verteld door een begenadigd verteller wiens memoires ook een verzonnen verhaal over omkoping bij de Grand Prix van Tripoli van 1933 bevatten.
Paul Laven noemde een Mercedes al in 1932 een zilveren pijl op de Duitse radio
De naam is twee jaar ouder dan de W25. Bij de Avus-race in Berlijn in mei 1932 won Von Brauchitsch met een Mercedes-Benz SSKL met een ongelakte, gestroomlijnde aluminium carrosserie, en radioreporter Paul Laven beschreef hem live als een zilveren pijl. Laven was een van de pioniers van de vrij gesproken live radioreportage in Duitsland en versloeg later de Olympische Spelen van 1936. De luchtvaart ging dezelfde kant op: de vliegtuigen met dragende huid uit de vroege jaren dertig vlogen al in gepolijst, ongelakt aluminium om gewicht en luchtweerstand te sparen.
De Auto Union Type A reed al in zilver voor de W25
Zilver stond al op de grid voordat Mercedes er iets mee won. Op de Avus op 27 mei 1934 schreef Mercedes zijn W25's in het zilver in, maar trok ze terug na problemen met de brandstoftoevoer in de training, terwijl Auto Union zijn Type A in blank metaal liet starten en derde werd achter twee Alfa Romeo's van de Scuderia Ferrari. Waarom Auto Union voor zilver koos, is nergens vastgelegd. Tot dan was de Duitse racekleur wit, zoals die van Italië rood was en die van België geel, en witte Mercedessen waren in de Grand Prix van Frankrijk van 1914 als eerste, tweede en derde gefinisht.
AutoNext Take
Hou de legende, maar leg ze bij de folklore. Ze overleeft omdat ze iets waars over Mercedes in één kilo samenvat: het team van Neubauer won wel degelijk op voorbereiding, en de W25 met 354 pk won wel degelijk bij zijn debuut, 1 minuut 20 seconden voor de Auto Union van Hans Stuck. De enige keer dat het fabrieksteam aantoonbaar lak wegliet om gewicht te sparen, was in 2023, toen de W14 grotendeels in kale carbon reed, en dat seizoen won hij geen enkele Grand Prix. Lak was nooit wat de race won.
De W25 wordt in juni 2034 honderd jaar, en Mercedes zal dat vieren met opnieuw een livery van wit naar zilver. Als dat gebeurt, hoort er op de motorkap plaats te zijn voor de naam van Paul Laven: de man die de term vanuit een Berlijnse commentaarcabine bedacht, wacht al bijna een eeuw op die erkenning.
